dinsdag 9 juni 2009

Op reis

Ik houd het kort: moet wel, ik schrijf vanuit een internetcafe in Vereeniging (Sharpeville) een naam die jullie misschien wel eens gehoord hebben, maar anders:
http://en.wikipedia.org/wiki/Sharpeville
Hoe dan ook: afgelopen zondag vertrok ik enigzins hals over kop naar Gauteng, de provincie van Johannesburg, Soweto enzovoort. Ik blijf bij mensen in de gezinnen die ik heb leren kennen in Pietermaritzburg, via de Lutheran Theological Institute of via Ujamaa. Nu in Sharpeville, straks in Soweto. Op de negentiende ga ik terug naar PMB. De 21e ga ik met Ujamaa naar een conferentie in Stellenbosch. de 26e ga ik weer terug. Vanuit PMB ga ik naar Zwasiland, en de 9e ga ik vanuit daar naar Venda, in Limpopo.
dus

een hele reis. Op deze manier hoop ik meer te leren van de geschiedenis en het normale leven van Zuid Afrikanen. Van Soweto tot Stellenbosch tot Venda is een gigantische afstand en ook een heel verschillend leven.

De afgelopen weken heb ik veel met Ujamaa gewerkt. bij werkelozen, mensen die HIV positief zijn enzovoort. Het valt me op dat rijkere Zuid Afrikanen vaak echt niet weten hoe arm de mensen zijn en hoe dat komt. Berichten van uitbuiting bereiken hen eenvoudigweg niet. Ik hoop later meer te vertellen wat ik met ujamaa gedaan heb de laatste tijd ik heb er veel geleerd de laatste paar weken, maar heb nu geen tijd meer (internetcafe)

maandag 25 mei 2009

Friesch Dagblad

effe kort: dit stond in het Friesch Dagblad, voor hen die dat niet lezen
http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=44805

vrijdag 15 mei 2009

Solidarity for ever!

Beste mensen,

Mijn laatste blog ging in zijn geheel over politiek en daarna kwam een fotoverslag van mijn paasweek. Nu is het alweer een 2 weken in mei. Tijd voor een echte blog.
Want er is veel gebeurd, met name in deze maand, de maand van de arbeid. En dat heb ik geweten. 1 mei is hier daadwerkelijk een feest van de 'comrades'. Ik heb die dag in twee delen 'gevierd'. 'Sochtends ging ik met Skumbuzo naar een groep 'drunkards', tenminste, dat was de naam die Minnehle aan de mensen gaf die zij had 'gevonden'. De groep woont in Ashburton, een rijke buitenstad van Pietermaritzburg, rijk betekent meestal ook: meerendeel blank. Deze mensen hebben 'wat' grotere huizen dan een gemiddelde Zuid Afrikaan, en ze hebben ook een 'redelijke' tuin, ongeveer de grote van een halve Township. Deze tuinen moeten worden bijgehouden, en nu komen we uit bij onze 'drunkards'. De 'garden boys' zijn doorgaans armere Zuid Afrikanen en werkeloos. Ze krijgen een baan voor 5 dagen in de week. In die tijd blijven ze op het terrein wonen, ze mogen geen bezoek ontvangen. De grap is dat ze toch de huur moeten betalen voor hun verblijf waardoor ze ook op zaterdag en zondag moeten werken, wederom: geisoleerd van familie en vrienden. Niet heel verwonderlijk dat ze het grootste deel van de dag dronken zijn. De enige mensen die ze verder kennen zijn lotgenoten. Met Ujamaa beginnen we de groep te organiseren, geven hen een platform, en gaan we op termijn kijken wat een uitvoerbare actie is.
Diezelfde dag ging ik naar Imbali (oudste township van PMB) waar de COSATU (de vakbond) rally voor de 1 mei viering gehouden werd. Deze vakbond is een onderdeel van de ANC alliance. Soms is het toch wel al te duidelijk dat een vakbond niet te dicht bij een partij zou moeten zitten. Het was een lange viering dat Zuma president was, en dat is wel jammer. Achterin zaten de mensen om wie het zou moeten gaan terwijl op het podium de een na de andere spreker naar voren kwam. Viva ANC viva! Viva SACP viva! Amandla! Awethu!
Ach, het was wel leuk allemaal, maar het had wel beter gekund. Skumbuzo, die wel blij is met Zuma, vond het ook een beetje een treurige bussiness en gromde dat hij een aantal 'comrades' zou bellen.
Constructiever is een initiatief van Ujamaa (oke, ik maak nu een beetje reclame) van de "Worker Sunday Campaign" Dit jaar wordt het weer opgestart, maar de wortels liggen in de jaren zeventig. "When the church was still prophetic" zoals mensen hier het noemen. Er werden kerkdiensten samen met de 'working class' gehouden, de preek en litturgie stonden helemaal in teken van de 'struggles' van de working class. De kerk als gemeenschap verklaarde zich solidair met de strijd tegen apartheid en de andere dagelijkse problemen van de working class. Nu probeert de Ujamaa het weer op te pakken, met een zeker succes. Het gaat nu om solidariteit met de werkelozen. In diverse kerken zijn er diensten gehouden en de komende drie jaar hopen we het verder uit te bouwen. Een dergelijk project is m.i. helemaal geen gek idee om in Nederland ook te beginnen. Er is nu stijgende werkeloosheid omdat een aantal grote bedrijven mensen heeft 'moeten' ontslaan, en niet zo lang geleden leidde dat in Nederland tot een aanslag op onze koningin.
Op de poster van het project staan een aantal mensen te wachten op werk, net als de 'dagloners' waar je over kunt lezen in de bijbel (Mattheus 20) Wat ook de leidende tekst is voor de campagne.
Toen hij tegen het elfde uur van de dag nog eens op weg ging, trof hij een groepje dat er nog steeds stond. Hij vroeg hun: “Waarom staan jullie hier de hele dag zonder werk?” 7 “Niemand wilde ons in dienst nemen,” antwoordden ze. Hij zei hun: “Gaan jullie ook maar naar de wijngaard.”
De mensen die op de poster staan heb ik ook mogen ontmoeten in een workshop. Ongeveer de helft van de mensen komen uit Zimbabwe en ze zijn op allerlei manieren het land binnen gekomen. Soms eten ze een paar dagen niet en slapen in garages en dergelijk. Deze werkelozen zijn erg kwetsbaar voor allerlei manieren van uitbuiting, er wordt hen dan R500 beloofd terwijl ze 300 krijgen, dat soort geintjes. Er is geen werk en om een zaakje te beginnen heb je een startkapitaal nodig. Het doel van de workshop is mensen te organiseren, 'empowerment' en op termijn op de een of andere manier met een project te komen. Maar het is al heel wat dat deze mensen georganiseerd zijn, toen we de auto parkeerden werd er aan alle kanten geroepen. "You can take me!" Mensen waren er zo op gericht dat zij Zelf mee konden. Net alsof we hen in dienst namen voor een dag. Dergelijk groepen zouden geen gek idee voor Nederland zijn.
Het afgelopen weekend was een trainingsweekend voor Ujamaa medewerkers en de afgelopen week was een trainingsweek van Ujamaa voor anderen. Beide zaken waren erg tof en erg vermoeiend. Een man uit Palestina gaf een presentatie, en later een lezing over de situatie in de Westbank, muur(1, groot), checkpoints (600 in de Westbank) en de hele rimram. Hij sprak consequent over de 'apartheid' in zijn land, wat veel indruk maakte op de deelnemers, inclusief mezelf.
Dit weekend ga ik weer naar Johannesburg, om een tragische reden. De zoon van een gezin waar ik een weekend heb doorgebracht en contact mee heb gehouden is omgekomen door een steekpartij. Hemzelf heb ik niet ontmoet, maar zijn zus en moeder wel.
Overigens: voor de mensen die haar kennen: plotseling spreek ik zo nu en dan weer eens Nederlands. Henriette Nieuwenhuis is aangekomen, en ze had oldtimer drop mee.

woensdag 29 april 2009

Fotoverslag paasweek

Dansende vrouwen in een ceremonie van een meisje die vrouw werd, op haar eenentwintigste. De hele omgeving is erbij betrokken. De meid in kwestie loopt met haar vriendin naar de mannen en plant een speer voor hen. Die speer moet worden teruggebracht en er moet geld in haar haar worden gedaan.




nog meer dansende vrouwen. Dit keer inclusief de dame in kwestie, rechts in beeld.

Weer eentje van de ceremonie. Zoals ik het al omschreef het deel van geld in de haren. Alle manen waren gewapend. Doodnormaal in deze omgeving.

Zo wilde ze op de foto. Natuurlijk zijn dit niet haar wapens. Maar zoals ik al zei, er zijn massa's speren, vechtstokken en dergelijk te vinden in Zululand. Op dit feest werden ze ook gebruikt, een persoon werd afgevoerd. vechtpartijen bij feesten zijn doodnormaal.


Spectaculair he?


Hier bracht ik dus een week door, deze familie heeft meerdere huizen, en dit zijn er twee van. Andere ronde huizen die ze hadden zijn opgebrand toen de hele vallei brandde, dat komt wel vaker voor.

Dit is de binnenkant van de roundavel, het ronde huis. Dit is de zus moeder en neefje van Ndumiso, degene die me uitnodigde naar zijn familie.
Goeiemorgen: dit is paasmorgen rond 6:00. In Zuid Afrika wordt dan een 'magdalene service' gehouden op een kerkhof. ( http://www.biblija.net/biblija.cgi?m=Mar+16%2C1-8&id18=1&pos=0&l=nl&set=10 )voor de minder bijbelkennende mensen onder jullie.

Empangeni. Fabrieken, township. Ik bracht daar een dag door, slapen met 4 mensen in een kamer van 6 vierkante meter. s'avonds kon ik de deur niet uit. Maar best een plezierige dag met een 'braai' oftewel: barbecue. Na Empangeni terug naar Pietermaritzburg.





Een project van een militair die nu terug is in zijn geboorteplaats, om de jongeren van de omgeving bijelkaar te brengen, en natuurlijk om de traditie te laten voortleven.

Een zionist kerk, het begin van de dienst. Een van de Afrikaanse kerken in Zuid Afrika, en de grootste. (10% van de bevolking is lid van deze kerk) altijd herkenbaar aan de kleding.

Oke, de laatste beelden van de ceremonie. Bedenk wel even mensen: dit is niet alledaags. Het is niet dat ik vanuit mijn kantoortje dit soort dingen zie. Dit is 'rural area', maar voor veel Zuid Afrikanen de normale levensstijl. een gevaar merk ik bij mijn blog dat ik alleen dit soort opvallende dingen noem, die wel exotisch zijn om naar te kijken. ik zal dat proberen te beperken in mijn volgende blog.

dinsdag 28 april 2009

Politiek in Zuid Afrika

Nou mensen, tijd voor een update. Een verhaal kun je lezen als je deze link volgt:
http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=44303

met name het tweede deel, ik kan natuurlijk het hele verhaal hier ook doen, maar ik ben lui, dus lees het verhaal in het FD maar, al is het gedeeltelijk een herhaling van de vorige blog. Het gaat over mijn tijd in Zululand. Een week zonder electriciteit en water en het was geweldig. Foto's volgen vandaag nog, als alles meezit.

De afgelopen weken zijn in verhouding iets minder enerverend geweest, maar in het nieuws kwam Zuid Afrika best vaak naar voren. Iets met verkiezingen, en diverse mensen hebben me gevraagd daar iets over te zeggen. Ik was gestationeerd als een observer bij een 'voting station'. Ik heb een hele dag vanalles langs zien komen. Bovendien werd er afgelopen week uitgebreid gesproken en gedebatteerd. Het beeld dat ik in Nederland kreeg van mensen die ANC en Zuma steunden was OF mensen waren nu zo wanhopig door al de problemen in het land dat ze voor iedereen gaan die wat lijkt (http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=44299) Of Zuma is 'gewoon' een populist (http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=44333) (zo nu en dan klinkt het er bij de 'populistenmensen' ook nog een ondertoon door: zie je wel? onder apartheid was het beter, moet je zien wie 'ze' kiezen)

Beide opties zijn kort door de bocht. Om te beginnen moet iedereen goed begrijpen dat de ANC mensen in het bloed zit. Net zoals veel mensen in Nederland kritiekloos op CDA stemmen (nee, ik ga niets zeggen over bloemetjesjurken) stemmen veel mensen hier automatisch op ANC, en niet geheel zonder reden. Apartheid was niet zomaar een systeem, maar het was de systematische onderdrukking van 40 miljoen mensen door 5 miljoen, er was geen sprake van democratie. Ik moest eraan wennen dat mensen hier vaak zeggen "since the start of democracy" in plaats van "the end of apartheid". Jarenlange onderdrukking creeert een trouwe fanschare. Bovendien: heeft de ANC het slecht gedaan? Nou, ik weet het zo net niet. Zeker, er is corruptie, er is vanalles gaande binnen de partij. Maar of de oppositie dat beter gaat doen op dat vlak weet ik niet. De meest voorkomende vorm van corruptie is dat mensen elkaar binnen de familie baantjes geven. Dat lijkt heel erg, en voor mensen die hierdoor geen baan krijgen door gebrek aan connecties is het ook erg. Maar stel je eens voor: je halve familie heeft geen baan, en jij hebt de mogelijkheid je neef te steunen die anders veel moeite moet doen om te eten. Wat zou jij doen?

Erger is dat de overheid vergunningen geeft aan bedrijven die mensen uitbuiten, zoals chinese fabrieken (loon: R100 per week, minus veertig voor vervoer) of westerse mijnbedrijven die water in de omgeving ondrinkbaar maken en geen lokale arbeiders toelaten (http://www.africafiles.org/article.asp?ID=20528 ) een van de vele voorbeelden. Het probleem is, bleek gisteravond op tv, dat vaak de mensen in de overheid aandeelhouders, oid, geworden zijn van de mijn in kwestie. Alweer: dit gebeurt ook in Nederland (bouwfraude anyone?) maar door de grotere armoede gebeurt het hier vaker. En hoe komt er ook alweer armoede in Afrika? (een van de redenen is te lezen in dit oude artikel http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=10458 ik heb inderdaad wat op de FD pagina gesurft)

Terug naar de verkiezingen. Of liever: naar even voor de verkiezingen. Binnen de ANC rommelt het, MBeki wordt op een gedenkwaardig moment van zijn presidentschap afgeholpen. Depro-Zuma groep won de machtstrijd binnen de partij. De directe aanleiding daarvoor was een uitspraak van de rechter over de zaak Zuma. (waarover zodadelijk meer) De rechter stelde dat een verdere gang van het recht onmogelijk was omdat de overheid zich met de rechtbank bemoeide. Dat werd later bevestigd, en weer ontkent etc. maar Mbeki werd gevraagd af te treden. De eigenlijke oorzaak gaat waarschijnlijk veel dieper. Mbeki had een kleine groep fans om zich heen en had de reputatie dat hij naar niemand anders luisterde. (Zijn aids beleid is een mooi voorbeeld: hij had een groepje 'wetenschappers' om zich heen verzameld die beweerden dat HIV niet tot aids leidt, een werkelijk falend aids beleid) Daarnaast staat hij hier bekend als een "Capitalist". Niet zonder reden ook: de afgelopen jaren is het BNP toegenomen, en de armoede ook. rijke mensen zijn rijker geworden en armen armer. Of dat alleen de schuld is van Mbeki of ook van IMF (die Nederlandse minister Koenders graag wil steunen) en andere wereldwijde organisaties weet ik eigenlijk niet. Mede hierom was hij niet bepaald geliefd bij COSATU, de vakbond die historisch bij ANC hoort, en SACP, South African Communist Party, die een onderdeel is van ANC. Binnen ANC hebben allerlei verschillende actiegroepen een grote stem en Mbeki luisterde niet meer naar hen. Zuma wel, en dat was de reden dat hij de strijd won.

En nu de 'zaak Zuma'. Getrouwd met vier vrouwen, uitgesproken christen (steun van heel veel kerken) Een verkrachtingszaak (die hij won) en een gigantische fraudezaak. De details van de fraudezaak ken ik niet, is te vinden op internet voor wie het wil weten. Maar er zijn in de zaak Zuma twee grote verhaallijnen:
1. Zuma is corrupt, de NPA heeft de aanklachten bekend gemaakt en zie eens: hij gaat het niet eens voor een rechtbank verdedigen (te vinden bij de oppositie en overal buiten SA)
2. Zuma is niet corrupt: zie je wel: de NPA heeft hem niet eens een rechtzaak gegeven, hij heeft niet de kans gekregen zich te verdedigen en is ondertussen al veroordeelt door de pers.
Het punt is dus dat er geen rechtzaak gekomen is en het hangt af van wie je spreekt welke verhaallijn waar is. Bedenk wel dat echt niet alleen onopgeleide mensen op ANC stemden (niet opgeleid in ZA betekent vaak: niet kunnen lezen en schrijven), en niet iedereen die ANC stemde is ook een Zuma fan.

Nu de uitslag: ANC weer een enorme overwinning. Maar minder dan vorige keer. De West Kaap, rond Kaapstad, is nu DA. (48 % van de stemmen) en landelijk scoorde de partij ook een overwinning: van 12 naar 16 %) een vrij grote groep ex ANC mensen gingen naar COPE (7, 4%) Toch heeft de ANC maar 4 % verloren (van 69 naar 65). Hoe kan dat? welnu de oppositie partij in mijn provincie, KwaZulu Natal, kreeg een dreun van 7 naar 4 %. Dat is de IFP. In wezen een conservatieve Zulu Partij met een leider van 86 jaar. In de vorige verkiezingen verloren ze deze provincie nipt. En eerlijk gezegd: IFP heeft vooral onopgeleide stemmen in Zululand. Ze focusten te veel op hun leider. Ze verdienden deze klap.

Wat zeggen we nu van dit alles? Een reactie kwam van een wat oudere Zulu: "The biggest loser is Mbeki and his overseas friends." Hij had het over COPE die beweerd had de helft van ANC te pakken. Mbeki wordt hier gezien als degene die in het westen zo populair is. Vooral bij multinationals en IMF.

En toch ook: ik zag bij de voting station erg inventieve methodes van intimidatie door ANC. Een partij die zo groot is wordt al snel arrogant en denkt dat hij alles kan maken, dat was ook zo tot ze hun 2/3 meerderheid kwijtraakten, wat m.i. heel gezond is.

zo, dit zijn de gedachten die ik heb over de politiek. het is niet een 'echte' update, die schrijf ik later deze week, maar ik hoop dat ik de geliefde lezer een inkijk heb kunnen geven in politiek in SA.

dinsdag 31 maart 2009

nieuwe foto's

"Mutti" winkel met Zulu schild
ja, dat is een koeiekop. ja, dat kun je eten. Ja, hij werd ter plekke geslacht. Was wel een tikje een smeerboel

Mensen van de Shembe kerk

Een huis in Imbali, die ganzen zijn er niet voor de lol





Ze vroeg mij om erbij te zetten: "poor woman". Kan goed koken! Een dorp bij Albert Falls in de buurt.








woensdag 25 maart 2009

over HIV, kip, en armoede


Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst een serieus blogbericht geschreven heb. Tijd voor een update. Mijn werk in Ujamaa is nu daadwerkelijk begonnen. Op het moment is mijn 'vaste' baan het doorwerken van een onderzoek van een moslimgeleerde naar HIV in de islam, maar tussendoor ben ik veel meer bezig met andere dingen. Die 'andere' dingen zijn vooral het bezoeken van gemeenschappen rond Pietermaritzburg, interviews doen en bijwonen van allerlei bijeenkomsten. France ken ik inmiddels het best, daar ben ik bij mensen in huis geweest om interviews te doen. Ieder van die mensen was HIV positief of had al aids, natuurlijk zijn veel meer mensen in France seropositief, het ligt tussen de zestig en zeventig procent, maar dit zijn mensen die in hulpgroepen zitten. De omstandigheden van de bewoners verschillen, maar je weet dat mensen arm zijn als je een huis binnenloopt en denkt: "he, dit zijn meer bemiddelden, er zijn meubels." Het is niet ongewoon in deze wijk dat kinderen om de beurt eten. De ene dag het ene kind, de andere dag de andere. Er is een 'creche' waar kinderen overdag blijven als ze niet naar school gaan. Een heel aantal van die kinderen is positief. Veel van hun ouders liggen door hun ziekte de hele dag op bed.
Een situatie was bijzonder slecht. Samen met Xolane, een medewerker van Ujamaa die in de wijk woont, bezocht ik een vrouw die op het eerste gezicht het aardig voor elkaar had, maar had Xolane me gewaarschuwd. Er was een 'tuin' om haar 'huis' met mais en een bananenboom. Maar bij het binnenkomen moest ik mijn best doen niet te diep in te ademen. er stond alleen een bijzonder vuil bed en er lagen kleren in de hoek, er was geen kast of andersoortige meubels. Er liep een kind rond die niet helemaal in orde was. Gelukkig deden we het interview buiten, zittend op jerrycans, er was maar een 'stoel' die bestond uit een restant van een ijzeren frame en een doorgezakte zitting. De vrouw had inmiddels aids en ze had TBC, wat een 'gebruikelijke' combinatie is, al is het mogelijk dat zij geneest van TB. Het punt alleen is dat zij regelmatig de ARV's niet krijgt en de sociale hulp voor haar kind is stopgezet toen het kind niet kon slagen voor school en de psycholoog een brief schreef naar de overheid voor hulp. Dit stinkt natuurlijk naar corruptie, maar zij kan er niets aan doen, ze kent niemand in de overheid. De katholieke kerk helpt haar goed, de leiders van de kerk weten zelfs haar status, maar het ziet er niet goed voor haar uit.
Ondertussen leef ik zelf ook gewoon door op de LTI. Ik eet sinds een paar weken niet meer van de keuken. Dit was vooral omdat zij simpelweg te ongezond kookte. Rijst met bonen is ongeveer even gezond als friet met hamburger van dat bedrijf met die gele m. Ik eet nu samen met drie Venda's, dat is een stam uit het noorden van het land, uit Limpopo. Dat betekent Papha, een soort maispap, met kip, zij het anders gemaakt, pompoenenbladeren, kipingewanden of kippepoten. (ja veel en alles van de kip) Regelmatig voeg ik iets toe van wat ik zelf kan koken wat bijzondere reacties kan ontlokken. Bovendien leer ik een andere manier van koken die ik bij terugkomst graag wil laten zien, mits er kipingewanden te vinden zijn.
Naast dit alles neem ik een boek door met de titel Conversational Zulu for beginners. Het is bijzonder frustrerend dat ik de taal niet spreek. Een tip voor mensen die eraan denken om een tijd naar Afrika te gaan: leer in ieder geval de basis van de lokale taal. Zeker bij de interviews, maar eigenlijk overal, is het erg lastig en mis je veel als je de taal niet spreekt.
Oer taal sprutsen: in tiid lyn kryg ik in Nederlander fan KerkInActie op besite, dy't witte woe hoe't Ujamaa wurke. In beste frou, (ik kin de dakjes net dwaan) mar by har wie in man, Ate, dy't Frysk spruts. Doe kaam ik er efter dat ik it Nederlansk eins net sa bot miste, mar it Frysk al. Ik hie der net op rekkene dat it sa'n yndruk meitsje soe.
Nu, ik heb natuurlijk veel meer te melden, maar ik moet nu weg, naar Ladysmith, waar Ujamaa een project te lopen heeft die Zionist dominee's moet overtuigen om zo nu en dan toch maar eens over armoede, en andere zinvolle onderwerpen, te praten. (kijk maar op wiki wat voor kerk dat is)
ik groet u allen