dinsdag 31 maart 2009

nieuwe foto's

"Mutti" winkel met Zulu schild
ja, dat is een koeiekop. ja, dat kun je eten. Ja, hij werd ter plekke geslacht. Was wel een tikje een smeerboel

Mensen van de Shembe kerk

Een huis in Imbali, die ganzen zijn er niet voor de lol





Ze vroeg mij om erbij te zetten: "poor woman". Kan goed koken! Een dorp bij Albert Falls in de buurt.








woensdag 25 maart 2009

over HIV, kip, en armoede


Het is alweer een hele tijd geleden dat ik voor het laatst een serieus blogbericht geschreven heb. Tijd voor een update. Mijn werk in Ujamaa is nu daadwerkelijk begonnen. Op het moment is mijn 'vaste' baan het doorwerken van een onderzoek van een moslimgeleerde naar HIV in de islam, maar tussendoor ben ik veel meer bezig met andere dingen. Die 'andere' dingen zijn vooral het bezoeken van gemeenschappen rond Pietermaritzburg, interviews doen en bijwonen van allerlei bijeenkomsten. France ken ik inmiddels het best, daar ben ik bij mensen in huis geweest om interviews te doen. Ieder van die mensen was HIV positief of had al aids, natuurlijk zijn veel meer mensen in France seropositief, het ligt tussen de zestig en zeventig procent, maar dit zijn mensen die in hulpgroepen zitten. De omstandigheden van de bewoners verschillen, maar je weet dat mensen arm zijn als je een huis binnenloopt en denkt: "he, dit zijn meer bemiddelden, er zijn meubels." Het is niet ongewoon in deze wijk dat kinderen om de beurt eten. De ene dag het ene kind, de andere dag de andere. Er is een 'creche' waar kinderen overdag blijven als ze niet naar school gaan. Een heel aantal van die kinderen is positief. Veel van hun ouders liggen door hun ziekte de hele dag op bed.
Een situatie was bijzonder slecht. Samen met Xolane, een medewerker van Ujamaa die in de wijk woont, bezocht ik een vrouw die op het eerste gezicht het aardig voor elkaar had, maar had Xolane me gewaarschuwd. Er was een 'tuin' om haar 'huis' met mais en een bananenboom. Maar bij het binnenkomen moest ik mijn best doen niet te diep in te ademen. er stond alleen een bijzonder vuil bed en er lagen kleren in de hoek, er was geen kast of andersoortige meubels. Er liep een kind rond die niet helemaal in orde was. Gelukkig deden we het interview buiten, zittend op jerrycans, er was maar een 'stoel' die bestond uit een restant van een ijzeren frame en een doorgezakte zitting. De vrouw had inmiddels aids en ze had TBC, wat een 'gebruikelijke' combinatie is, al is het mogelijk dat zij geneest van TB. Het punt alleen is dat zij regelmatig de ARV's niet krijgt en de sociale hulp voor haar kind is stopgezet toen het kind niet kon slagen voor school en de psycholoog een brief schreef naar de overheid voor hulp. Dit stinkt natuurlijk naar corruptie, maar zij kan er niets aan doen, ze kent niemand in de overheid. De katholieke kerk helpt haar goed, de leiders van de kerk weten zelfs haar status, maar het ziet er niet goed voor haar uit.
Ondertussen leef ik zelf ook gewoon door op de LTI. Ik eet sinds een paar weken niet meer van de keuken. Dit was vooral omdat zij simpelweg te ongezond kookte. Rijst met bonen is ongeveer even gezond als friet met hamburger van dat bedrijf met die gele m. Ik eet nu samen met drie Venda's, dat is een stam uit het noorden van het land, uit Limpopo. Dat betekent Papha, een soort maispap, met kip, zij het anders gemaakt, pompoenenbladeren, kipingewanden of kippepoten. (ja veel en alles van de kip) Regelmatig voeg ik iets toe van wat ik zelf kan koken wat bijzondere reacties kan ontlokken. Bovendien leer ik een andere manier van koken die ik bij terugkomst graag wil laten zien, mits er kipingewanden te vinden zijn.
Naast dit alles neem ik een boek door met de titel Conversational Zulu for beginners. Het is bijzonder frustrerend dat ik de taal niet spreek. Een tip voor mensen die eraan denken om een tijd naar Afrika te gaan: leer in ieder geval de basis van de lokale taal. Zeker bij de interviews, maar eigenlijk overal, is het erg lastig en mis je veel als je de taal niet spreekt.
Oer taal sprutsen: in tiid lyn kryg ik in Nederlander fan KerkInActie op besite, dy't witte woe hoe't Ujamaa wurke. In beste frou, (ik kin de dakjes net dwaan) mar by har wie in man, Ate, dy't Frysk spruts. Doe kaam ik er efter dat ik it Nederlansk eins net sa bot miste, mar it Frysk al. Ik hie der net op rekkene dat it sa'n yndruk meitsje soe.
Nu, ik heb natuurlijk veel meer te melden, maar ik moet nu weg, naar Ladysmith, waar Ujamaa een project te lopen heeft die Zionist dominee's moet overtuigen om zo nu en dan toch maar eens over armoede, en andere zinvolle onderwerpen, te praten. (kijk maar op wiki wat voor kerk dat is)
ik groet u allen

dinsdag 17 maart 2009

Friesch Dagblad

In voorbereiding voor de komende blog hier een link naar een artikeltje in het FD, voor de zielepoten buiten Friesland en anderen die het Friesch Dagblad niet lezen:
http://www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=43755

dinsdag 3 maart 2009












een paar losse foto's van de cultural day.



donderdag 26 februari 2009

Umuntu ngubuntu ngabantu

Het is nu twee, of drie, weken geleden dat ik mijn vorige blog schreef. De afgelopen tijd heb ik veel gezien en meegemaakt, en ik heb nu wat tijd over, zodat ik dacht dat het misschien tijd werd om een korte update te schrijven, met, hopelijk, een paar foto's.
Ik ben nu wel aardig gesetteld in het Lutheran Theological Institute. Ik kom er steeds meer achter dat dit bijna Zuid Afrika in het klein is. studenten van heel erg verschillende lagen van de bevolking zitten hier. Zulu's uit de "deep rural area's" (een van hen heeft me uitgenodigt om mee te komen naar zijn dorp, met wat mazzel gaat dat door) Venda's uit het Noorden van het land, mensen uit Johannesburg etc. etc. (nog zoiets opvallends: de stamculturen zijn springlevend, compleet met voorouders, taal, chiefs sangoma's en de hele ratteplan)
Ik wordt me hier steeds sterker bewust van de lidtekens die de apartheid heeft achtergelaten: ras is belangrijk. Niet per se in termen van 'waarde' maar zeker wel in termen van 'cultuur.' Pietermaritzburg is zelf opgedeeld in verschillende delen. Gisteren kreeg ik een blik in het blanke gedeelte, de supermarkt had evengoed in Nederland kunnen staan. Grote huizen met tuinen, en zo nu en dan een hogerop gekomen zwarte Zuid Afrikaan.
Een paar dagen daarvoor liep ik met Alilaali, een Venda, door een 'bosman' township. "Kind of coloured people" Maar niet hetzelfde als 'coloureds'. Ik begrijp het nog steeds niet, maar de behuizing was ronduit beroerd. Hoewel dit nog lang niet zo slecht is als andere delen van de stad: Sebantu, een 'squattercamp'. Ik ging daar naartoe met Melussi, een Zulu die zelf is opgegroeid in een dergelijke plek, zijn moeder woont er nog steeds. Om daar te komen gingen we met de 'taxi'. Dat houdt in dat een busje klaarstaat die wegrijdt als die vol zit, en dan ook werkelijk: vol. We reden zo naar een plek buiten de stad waar verscholen tussen de bomen de krotten staan die soms wel door 5-10 mesen bewoond wordt. een doordrengende brandlucht kenmerkt deze plek, er is immers geen gas of electriciteit. 'Imagine what this place is like when it rains'. Goeie vraag. Dit was geen plek waar vrolijk schreeuwende kinderen op je af komen, zoals je vaak op foto's ziet. Wat je wel zag waren kinderen zonder kleren aan hun lijf, en rotzooi overal. Niet een bijzonder gezonde omgeving. "These are just people, like them (wijzend naar en villa verderop) but without money." Inderdaad. Deze mensen zijn geen heiligen of criminelen, ze zijn alleen straatarm. En hoe dat komt? Nou, daar schrijf ik later nog wel eens over.
Behalve deze 'wijken' is er natuurlijk ook nog de binnenstad, een heel bijzonder iets in PMB. Luxe meubelzaken staan naast verlopen tweede-derde (etc) - hands kledingzaken. Overal staan kerken, met soms ietwat megalomane namen (universal church of Christ) en soms een verdwaalde moskee. In PMB wonen namelijk ook een grote groep Indiers. In dezelfde straat staat een winkel waar aan de ene kant 'mutti' traditionele zulu medicijnen, en aan de andere kant 'westerse' medicijnen te vinden zijn. Ik twijfel over die Westerse medicijnen ik denk dat ze in Nederland alleen via antroposofische winkels te vinden zijn. Op de straathoek wijst Melusi me op een 'sangoma'
bijzonder
Afgelopen weekend heb ik het genoegen gehad om naar het huwelijk van Solomuzi in Johannesburg te gaan, in een township genaamd "springs". Samen met een man genaamd Graham, van het churchlandprogram was ik de enige blanke. Er was een Rooms Katholieke priester met een Ishoba, normaliter een teken van een Sangoma. ziedaar: een voorbeeld van de mix van Afrikaanse Traditie en Christendom. Die avond sliep ik in Springs bij een gezin. een muur met electrische draden en honden waren er ter bescherming. Niet zonder reden. Van de eigenares van het huis hoorde ik de verhalen over apartheid, criminaliteit en al deze zaken. Haar man was in de keuken van het huis vermoord door tsotsi's (tuig) in 1993. 8 weken later kwam de politie eens kijken, de apartheid was toen nog niet afgeschaft.
Nu de vreemde titelkreet van dit stuk: het betekent "a person is a person because he belongs" of "I am because we are" Dit gemeenschapsdenken heb ik aan den lijve ondervonden. Het is een directe tegenovergestelde van het westerse individualisme, wat ik aan veel mensen hier maar moeilijk kan uitleggen. Het idee dat je je buurman niet kent, de mensen in je straat niet groet vinden ze vreselijk. Misjek stelde een hele goede vraag waar ik dit stuk mee afsluit: "But Jesus told us to love our neighbour as ourselves, how can you love your neighbour like that when you don't know him?"

dinsdag 24 februari 2009

woensdag 11 februari 2009

The Sangoma's will take you!

Nou mensen

Ik ben er dus. Na drie vluchten en heel veel uren wachten op vliegvelden kwam ik maandagavond aan. Amper geslapen in het vliegtuig. In Jo'burg uren gewacht op een klein propellorvliegtuigje. Van 747 naar modal brak, en als ik me niet vergis zat er daadwerkelijk roest op dat ding...
hoe dan ook
Pietermaritzburg was in eerste instantie buizonder 'humid' oftewel vochtige warmte. Ik werd door Sulamusi opgepikt, een medewerker van Ujamaa, met dreadlocks, die deze week gaat trouwen. echt tof. Hij bracht me meteen naar Lutheran Theological Institute, met de mededeling dat ze moeite hadden met de accomodatie. nuja... Daarom werd ik voor twee nachten in een guesthouse gebracht. Een beetje Steve Bikko gevoel. Daarna kon ik eten halen. (rijst of pap van mais, en aeen of andere bonensaus) Enige blanke gozer tussen een heel aantal Zulu's.. (later bleken er ook anderen te zijn, m.n Venda) Maar naast engels is Zulu toch duidelijk de tweede taal. Al verschillende gesprekken over Zulu cultuur gehad. een iemand, ging zover dat hij me vertelde dat ik eigenlijke door de Sangoma's (medicijnmannen van de zulu's) bij hen was gebracht. "Then you will become the great Sangoma of AmaZulu! In fact, it's time namguam, you have to come with me...." (namguam: my friend, engels en Zulu worden hier fanatiek gemixt) iedere morgen en avond is er een kapeldiens ('sochtends om 7:15, en ik heb er nog niet een gemist. Het levensritme is hier anders) De eerste ontmoetingen met de ujamaa team heb ik ook gehad, iemand van hen vertelde me een gruwelverhaal over een van de overvolle ziekenhuizen daar. Ik zeg: daar, want ik zit op de LTI, die op het terrein van de universiteit staat. Een enorm terrein die volgens mij de hele heuvel omslaat. Het is een klein dorp op zich die los staat van de rest van de stad. Geen townships te zien, wel overal muren en prikkeldraad.
Nog een laatst opvallende zaak: de mensen op LTI vinden het om een of andere reden erg belangrijk of ik Luthers ben... heel apart, maar het heeft te maken met de groei van een aantal prosperity en aanverwante pentecostal groepen.
Op dit moment doe ik mee aan een cursus, om er in te komen, waar contextuele bijbellezing wordt geoefend. dwz: Bijbel lezen op een manier die relevant is. Er was een 'theological cafe' met een verhaal van prof de Gruchy, over "Dealing with our own shit." "Theology is religiously thinking about things, In this case, with the Cholera crisis, and the coming lack water supplies in SA, it means religiously thinking about shit."
ohyeah!
Hij refereede naar de sanitaire wetten in het OT. en andere dingen. echt tof.
Nu, ik hoop dat dit leuk leesbaar was, ik houd jullie optodate, of ik doe mijn best, er zijn weinig computers...

(@ Wytz: jawel, er is metal in SA, heel weinig en de meesten hebben er nog nooit van gehoord..)